Meta, yayıncıların itiraz ettiği koşulları 20 Kasım’a erteledi

Meta, yayıncıların web sitelerindeki içeriklere erişim konusunda tepki çeken yeni ticari koşullarının yürürlük tarihini 30 Ekim’den 20 Kasım 2026’ya erteledi. Üç haftalık değişiklik, koşulların geri çekildiği anlamına gelmiyor. Facebook ve Instagram’ı iş amacıyla kullananların sitelerinin otomatik olarak taranmasına ilişkin tartışma sürüyor.

Şirketin Fast Company’ye yaptığı açıklamaya göre erteleme, Ticari Koşullar ile Self Servis Reklam Koşulları’nı kapsıyor. Meta, ortaklarına neyin değişip neyin değişmediğini anlatmak için daha fazla zaman ayırmak istediğini belirtiyor. Açıklamada otomatik tarama araçlarının çalışma biçimi ve içerik sahiplerinin robots.txt üzerinden tercih bildirmesi özellikle vurgulanıyor.

Mesele yalnız reklam verenlerle sınırlı değil

Ticari koşullar, Meta ürünlerinin iş amaçlı kullanımını düzenliyor. Reklam yayınlamak ve pazarlama mesajları göndermek kadar bir işletmenin Facebook sayfasını veya grubunu yönetmek de bu kapsamda. Dolayısıyla tartışma yalnız reklam bütçesi bulunan şirketleri değil, bu platformları okurlarına ve müşterilerine ulaşmak için kullanan yayıncıları da ilgilendiriyor.

Nieman Lab’in yayımladığı sözleşme metninde, işletmenin ürün ve hizmetleriyle ilişkili alan adları, sayfalar ve bağlantılara otomatik araçlarla erişim, içerikleri toplama ve belirli aralıklarla güncelleme alma yetkisi yer alıyor. Kullanım amaçları reklam ve iş ürünlerinin geliştirilmesi, iyileştirilmesi ve sürdürülmesiyle ilişkilendiriliyor.

Meta, önceki revizyonda kullanım amaçları arasındaki “eğitmek” ifadesini kaldırmış ve kapsamı tüm ürünleri yerine reklam ve iş ürünleriyle sınırlandırmıştı. Ancak içerik tarama maddesi kaldırılmadı. Bu nedenle değişikliği, bütün yapay zeka eğitimi ihtimallerini ortadan kaldıran bir güvence olarak okumak doğru değil; bu genişliğin nasıl yorumlanacağına ilişkin itirazlar devam ediyor.

Meta’nın açıklaması ile yayıncıların itirazı nerede ayrılıyor?

Meta, site sahiplerinin otomatik erişim tercihlerini bildirdiği robots.txt dosyasına saygı gösterildiğini ve güncellemenin bu tercihleri geçersiz kılacak yeni haklar vermediğini söylüyor. Nieman Lab’in incelediği revizyonda ise robots.txt tercihlerine uyulacağına dair açık bir hüküm bulunmuyor. Avukat Matt Topic, ürün “geliştirme” ifadesinin eğitim çalışmalarını da kapsayabilecek kadar geniş olduğunu savunuyor. Bu değerlendirme, verilmiş bir mahkeme kararı değil.

Britanya’daki News Media Association’ın yöneticisi Theo Bamber da ertelemeyi olumlu karşılasa da temel sorunun çözülmediğini belirtiyor. Birliğe göre yayıncılar, içeriklerinin taranmasını kabul etmek ile Facebook’taki okurlarına erişimden vazgeçmek arasında bırakılıyor. Bamber, Rekabet ve Piyasalar Kurumu’ndan (CMA) tartışmalı hükümlerin kaldırılması için Meta’dan açık taahhüt almasını istiyor.

İçerik üreticilerinin verilerinin hangi amaçlarla kullanılacağını belirlemesi, Twitch’in yapay zeka eğitimi için sunduğu tercih ayarında da gündeme gelmişti. Meta’daki anlaşmazlığın odağında ise farklı bir ayrım var: Bir site sahibinin teknik olarak bildirdiği tarama tercihi ile kabul ettiği ticari sözleşmenin sağladığı hakların nasıl bağdaştığı.