Malezya’da 30 yapay zekâ sunucusuna el konuldu

Malezya gümrüğü, başka bir ülkeye gönderilmek üzere Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı’na getirilen 30 yapay zekâ sunucusuna el koydu. Yaklaşık 12,1 milyon dolar değerindeki sevkiyatta, gelişmiş çipler için gerekli iznin alınmadığı ve sunucuların elektronik bileşen olarak beyan edildiği iddiası araştırılıyor.

Sunucular 15 Ekim’de havalimanının serbest ticaret bölgesindeki bir depoda bulundu. Operasyonu 28 Ekim’de açıklayan havalimanı gümrük müdürü Aspalila Ag Tuah, ilk bulguların bir Asya ülkesinden gelen yükün başka bir Asya ülkesine yeniden ihraç edilmek istendiğini gösterdiğini söyledi. Yetkililere göre Malezya üzerinden kurulan rota, sevkiyatın sonraki durağına giderken ihracat kısıtlamalarına takılmasını önlemeyi amaçlıyordu.

Serbest bölgeden geçiş de denetime tabi

Dosyanın merkezinde, ürünün Malezya’da kullanılacak olması değil, ülke üzerinden taşınması var. Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı’nın gelişmiş yapay zekâ çiplerine ilişkin rehberi; ihracatın yanı sıra transit geçişi ve bir taşıttan diğerine aktarmayı da denetim kapsamına alıyor. Serbest sanayi ve ticaret bölgeleri bu kurallardan muaf tutulmuyor.

Resmi süreçte önce ürünün teknik özelliklerinin kapsama girip girmediği belirleniyor. Eşiklere uyan veya sınıflandırması kesinleştirilemeyen ürünler için değerlendirme formu en az 30 gün önceden gönderiliyor; Stratejik Ticaret Sekreterliği incelemenin ardından izin gerekip gerekmediğini bildiriyor. Bakanlık, 14 Temmuz 2025’te başlattığı kontrolü, gelişmiş çiplerin ticaretindeki düzenleme boşluklarını kapatma amacıyla açıklamıştı.

Gümrük yetkilileri son yükün değerini 49,5 milyon ringgit olarak verdi. Çiplerin markası, çıkış ülkesi ve son varış noktası ise soruşturma nedeniyle açıklanmadı. Bu nedenle sevkiyat belirli bir üreticiye veya ülkeye bağlanamıyor.

Yetkililer, dosyayı bu yıl aynı ağla bağlantılı olduğu düşünülen beşinci olay olarak değerlendiriyor. Beş vakadaki el koymaların toplam değeri 100 milyon ringgiti aşıyor. Sevkiyata aracılık eden şirketlerden bilgi istendi; 28 Ekim’deki açıklamada henüz gözaltı olmadığı belirtildi. Soruşturma, Stratejik Ticaret Yasası’nın 12. maddesi kapsamında sürüyor.