Avustralya'dan Roblox, Fortnite ve Steam'e çocuk güvenliği bildirimi

Avustralya'nın çevrimiçi güvenlik düzenleyicisi eSafety Commission, Roblox, Minecraft, Fortnite ve Steam'e yasal bağlayıcı şeffaflık bildirimleri gönderdi. Platformların güvenlik sistemlerini, moderasyon kapasitelerini ve kadro yapılarını ayrıntılı biçimde açıklaması zorunlu hale getirildi. Uymayan şirketler para cezası ve hukuki yaptırımla karşılaşabilecek.

eSafety Komiseri Julie Inman Grant, gerekçeyi açık sözlerle ortaya koydu: Avustralyalı çocukların yüzde doksanı çevrimiçi oyun oynuyor. Yetişkin avcılar bu ortamda çocuklarla temas kuruyor, ardından onları özel mesajlaşma uygulamalarına yönlendiriyor. Bildirimlerde iki tehdit öne çıkıyor: cinsel istismar ve radikalizasyon. Kitlesel saldırıları ya da Nazi toplama kamplarını yeniden canlandıran oyun içi içeriklerin bu platformlarda aktif biçimde dolaştığı da belirtildi.

Şeffaflık bildirimi sosyal medya yasağından farklı

Bu adım, Avustralya'nın Aralık 2025'te hayata geçirdiği 16 yaş altı sosyal medya yasağından ayrı bir mekanizma. O düzenlemenin kapsamı dışında tutulan platformlar arasında Roblox ve Steam de bulunuyordu; oyun platformu olarak sınıflandırıldıkları için sosyal medya yasağına tabi tutulmamışlardı. Şimdi ise Online Safety Act'in şeffaflık hükümleri çerçevesinde aynı platformlara güvenlik önlemlerini ispatlama yükümlülüğü getirildi.

Roblox bu sürecin yabancısı değil. eSafety, yılın başında platformun taahhütlerini doğrudan test etmek üzere ayrı bir izleme süreci başlatmıştı. Şirket aynı hafta ABD'de Alabama ve Batı Virginia eyaletleriyle 23 milyon dolarlık uzlaşma imzaladı; bu davalar da platformun küçük kullanıcıları yeterince korumadığı iddiasına dayanıyordu. Microsoft ise bildirimi incelediklerini ve çocuk güvenliği yükümlülüklerini ciddiye aldıklarını açıkladı.

Bildirimlere yanıt vermemenin bedeli ağır olabiliyor. Telegram, benzer bir bildirimi görmezden gelmesi nedeniyle Şubat 2025'te yaklaşık 958 bin Avustralya doları para cezasıyla karşılaşmıştı.

Türkiye'de tablo nerede?

Avustralya'daki gelişme, Türkiye'nin kendi süreciyle eş zamanlı bir döneme denk geldi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın hazırladığı yasa teklifi, 2 Nisan'da TBMM Sağlık Komisyonu'ndan geçti. Sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaş altındaki çocuklara hizmet sunması yasaklanıyor; oyun platformları da düzenleme kapsamında. Türkiye'den günlük 100 binin üzerinde erişim alan yurt dışı kaynaklı platformların BTK'ya kayıtlı temsilci ataması zorunlu hale geliyor. Steam, Epic Games, PlayStation Store ve Xbox Store'un bu eşiği aştığı değerlendiriliyor.

İlk taslak çok daha sert bir içerik taşıyordu. Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED), Mart'tan bu yana bakanlıklar, siyasi partiler ve milletvekilleriyle 30'dan fazla toplantı yürüttü. Sürecin ikinci komisyon oturumuna Google, Meta ve Roblox gibi global platformlar da katıldı. TOGED'in sunduğu 11 değişiklik talebinin 9'u tamamen kabul edildi. BTK'ya oyun platformlarını kapatma yetkisi tanıyan 24. madde metinden çıkarıldı. Bant genişliği kısıtlama oranı yüzde 90'dan yüzde 50'ye indirildi ve kademeli hale getirildi. Yaş doğrulama sorumluluğu geliştiricilerden alınarak doğrudan platformlara devredildi. Yaş sınıflandırması olmayan oyunlar yasaklanmayacak, otomatik olarak 18 artı kapsamında değerlendirilecek.

Kabul edilmeyen tek önemli talep, yerel temsilcilerin hukuki sorumluluğunun bu kanun çerçevesiyle sınırlandırılmasıydı. Teklif şu an TBMM Genel Kurulu oylamasını bekliyor. Yürürlüğe giriş tarihi ise Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından 6 ay sonrası olarak belirlendi. Yaş doğrulama altyapısının teknik detayları ayrı bir yönetmelikle şekillenecek.

TOGED'in süreci önceki yasal düzenlemelerle kıyasladığında ortaya çıkan çarpıcı bir bağlam var. Mevcut düzende dijital oyunlar genel internet yasası olan 5651 sayılı kanun kapsamında değerlendiriliyor; bu da tek bir savcılık talebiyle platformların erişime kapatılabilmesi anlamına geliyor. Discord ve Roblox bu mekanizmayla daha önce Türkiye'de erişim engeline takılmıştı. Yeni yasa, oyunlara özel bir hukuki statü kazandırmayı ve kademeli yaptırım sistemini yerleştirmeyi hedefliyor.