Türkiye'de 15 yaş altına sosyal medya hizmeti sunulmasını yasaklayan düzenlemenin uygulama takvimi ve yaş doğrulama yöntemi belli oldu. 10 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek. Kullanıcılar yaşlarını e-Devlet üzerinden oluşturulan bir belirteçle doğrulayacak; mevcut hesaplar için bu işlemin 31 Mart 2027'ye kadar tamamlanması gerekecek.
Gamizm'de nisan ayında ele aldığımız sosyal medya ve oyun yasası, yaş sınırının yasal temelini oluşturmuştu. TBMM kayıtlarına göre 7578 sayılı kanun 22 Nisan'da kabul edildi ve 1 Mayıs'ta Resmi Gazete'de yayımlandı. Siber Güvenlik Başkanlığının hazırladığı yeni yönetmelik ise sosyal ağlarda bu kuralların nasıl uygulanacağını açıklıyor.
e-Devlet ile yaş doğrulaması nasıl yapılacak?
Hesap açmak isteyen kullanıcı, e-Devlet Kapısı'nda kimlik doğrulaması yaptıktan sonra yaş doğrulama belirteci oluşturacak ve bunu ilgili sosyal medya platformuna yükleyecek. Platform da belirtecin e-Devlet üzerinden üretildiğini kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu tespit edecek.
Yönetmeliğe göre belirteçte yalnızca kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı, doldurmuşsa 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı bilgisi bulunabilecek. Sosyal medya kullanıcı adı veya kişiyi üçüncü taraflarca tanımlanabilir kılan başka bilgiler belirtece eklenemeyecek. Platformlar bu belirteci yaş doğrulaması dışında bir amaçla kullanamayacak.
Doğrulama sonunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenenlerin hesap açma talebi reddedilecek. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar ise çocuklara özel güvenlik ve gizlilik kurallarına tabi olacak. Belirtecin teknik yapısını ve platformların izleyeceği süreci açıklayan rehberin Siber Güvenlik Başkanlığınca hazırlanması öngörülüyor.
Mevcut hesaplar için son tarih 31 Mart 2027
Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce açılan ve belirteçle doğrulanmamış hesaplarda, 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez yaş doğrulaması yapılması zorunlu olacak. Bu nedenle düzenleme yalnızca yeni hesap açacak kişileri ilgilendirmiyor.
Kontrol sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen çocukların mevcut hesapları, kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak. Hesaba ilişkin veriler, itiraz edilmişse süreç sonuçlandıktan sonra; itiraz edilmemişse gecikmeden silinecek. 15-17 yaş grubunun hesapları da çocuklara özgü hizmet kurallarına geçirilecek.
Platformların doğrulama sonrasında da yaş kontrolü yöntemleri uygulaması gerekecek. Doğrulanmış bir hesabın belirtilen yaş grubuna aykırı kullanıldığına dair makul şüphe oluşursa hesap askıya alınacak ve yeniden kullanılabilmesi için belirteçle tekrar doğrulama istenecek.
15-17 yaş grubunda gizli hesap ve canlı yayın kısıtlaması
Çocuklara sunulacak hizmette hesaplar varsayılan olarak gizli olacak ve herkese açık hale getirme seçeneği bulunmayacak. Çocuklar canlı yayın açamayacak; kişisel verileri profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılamayacak. Görsel içerikleri kaydırma, dokunma, tıklama veya kendiliğinden art arda sunan akışlara da izin verilmeyecek.
Mesajlaşmada yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek ve görüldü bilgisi gösterilmeyecek. Takipçi ve takip edilen hesap bilgilerini yalnızca hesap sahibi görebilecek. Platformlar ayrıca çocukları zararlı içeriklerden korumak için içerik filtreleri ve öneri sistemi ayarları uygulayacak.
Ebeveyn kontrol araçlarıyla kullanım süresi, hesap ayarları ve ücretli işlemler yönetilebilecek. Yönetmelik, bu araçların çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmamasını da şart koşuyor.
Yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına veya kapatılmasına itiraz etmek isteyenler için Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru sistemi kurulacak. İtirazlar tamamen otomatik sistemlere bırakılamayacak, insan incelemesinden geçirilecek. Süreç sonuçlanana kadar ilgili hesabın içerikleri ve kişisel verileri silinmeyecek.
Yorumlar
İlk yorumu siz yazın!
Yanıt: —