SAG-AFTRA Grevi Bitti: Oyun Sözleşmesi Üyelerden Onay Aldı

Yaklaşık bir yıl süren müzakerelerin ardından, ABD'li oyuncular sendikası SAG-AFTRA, video oyun endüstrisindeki performans sanatçılarını kapsayan 2025 Interactive Media Agreement (Etkileşimli Medya Anlaşması) teklifini büyük çoğunlukla onayladı. Oylamaya katılanların %95,04'ü evet oyu verirken, grev de resmen sona erdi.

Yeni sözleşme, oyun sektöründe seslendirme ve performans sanatçılarını ilgilendiren ücret artışları, yapay zekâ kullanımı için etik sınırlar, ve geliştirilmiş sağlık ve güvenlik şartlarını içeriyor. Özellikle yapay zekâ ile dijital kopyaların izinsiz kullanılmasına karşı önemli koruma maddeleri anlaşmada yer aldı.

Performansçılar artık dijital replikalarının kullanımına dair önceden bilgilendirilme ve onay hakkına sahip olacak; grev durumunda da bu izni geri çekme hakkını kullanabilecek.

Yaratıcı Endüstrilerde Yeni Dönem

SAG-AFTRA Başkanı Fran Drescher, yapılan anlaşmayı “AI konusunda önemli ilerlemeler sağlayan, tarihi bir adım” olarak değerlendirdi. Anlaşmanın baş müzakerecisi Duncan Crabtree-Ireland ise "uzun süren fedakarlıklara rağmen alınan bu kazanımların değerli olduğunu" vurguladı.

Video oyun yapımcılarını temsilen konuşan Audrey Cooling, SAG-AFTRA ile iş birliğinin sürmesinden memnun olduklarını belirterek, “Performansçılar için tarihi ücret artışları, sektöre öncülük eden AI korumaları ve sağlık-güvenlik önlemleri içeren bu anlaşmayı memnuniyetle karşılıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Sanatçılardan Umutlu Mesajlar

Ünlü seslendirme sanatçısı Jennifer Hale, grevin sona ermesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi:

“Uzun süren bir süreçti ve yeniden çalışmaya başlamak büyük bir rahatlama. Ancak, iyileşmeye ihtiyaç duyan birçok alan da var.”

Hale, grev sırasında bazı projelerin zaman baskısı nedeniyle ABD dışına kaydığını hatırlatarak, sektörün bu yaraları sarmaya ve iş birliklerini yeniden kurmaya hazır olduğunu söyledi.

İngiltere'den Açık Çağrı

Anlaşmanın yankıları yalnızca ABD ile sınırlı kalmadı. Birleşik Krallık oyuncular sendikası Equity, SAG-AFTRA üyelerinin kararlılığını takdir ederken, İngiltere'deki oyun performansçılarının da benzer korumalarla donatılması gerektiğini vurguladı.

Equity'nin kayıtlı medya genel sekreter yardımcısı John Barclay, İngiltere'nin oyun sektöründe “fakir akraba” muamelesi görmemesi gerektiğini söyledi:

“Vergi teşvikleriyle desteklenen bir sektörde, sanatçılar adil sözleşmeleri fazlasıyla hak ediyor.”

Türkiye'den Sessizlik: Sektörde Kurumsal Tepki Eksikliği

Oyun sektöründe son yıllarda birçok dernek, girişim ve geliştirici topluluğu kurulsa da, Türkiye'de benzer bir sözleşme ya da hak mücadelesiyle ilgili kurumsal bir refleks henüz gelişmiş değil. Performans sanatçılarını, seslendirme emekçilerini ya da yerli yapım ekiplerini temsil eden oluşumlar bulunsa da, AI kullanımına dair etik sınırlar veya dijital emek sömürüsü gibi konularda kamuya açık hiçbir açıklama yapılmadı.

Sektörün hızla büyümesine rağmen, Türkiye'deki oyun geliştiricileri ve geliştirici ekipler halen bireysel inisiyatiflerle hareket ediyor. Sendikal bilinç ya da hak temelli örgütlenme eksikliği, küresel ölçekte şekillenen yaratıcı emek mücadelesine Türkiye'den katkı sunulmasını zorlaştırıyor. Yerli oyun ekosistemi kendi iç dinamikleriyle büyürken, yaratıcı emeğin korunmasına dair yapısal çözümlerin eksikliği, gelecekte daha büyük kırılmalara yol açabilir.

Bundan Sonrası

Yapılan anlaşma, hem ABD'deki seslendirmenler hem de küresel ölçekte oyun endüstrisi için bir dönüm noktası olabilir. Özellikle AI kullanımının hızla yaygınlaştığı bu dönemde, sanatçıların haklarını koruyan net yasal düzenlemeler hayati önem taşıyor. Bu sözleşmeyle sanatçılar, sadece daha iyi şartlarda çalışmayacak; katkılarının AI çağında da güvende olacağını bilecek.